Oringi FPM FKM i EPDM - do Olejów, Paliw, Wody i Wysokich Temperatur
Oringi FPM/FKM i EPDM to techniczne pierścienie uszczelniające przeznaczone do pracy z różnymi mediami i w wymagających warunkach przemysłowych. FPM/FKM jest stosowany przede wszystkim przy wielu olejach, paliwach, węglowodorach i podwyższonych temperaturach. EPDM jest szczególnie przydatny do wody, wielu mediów na bazie wody, roztworów glikolu oraz zastosowań narażonych na ozon, UV i warunki atmosferyczne.
Najważniejsza zasada doboru O-ringu: najpierw określ medium i temperaturę, następnie ciśnienie, rodzaj pracy, materiał, wymiar ID x CS oraz twardość Shore A.
FPM/FKM czy EPDM - jaki O-ring wybrać?
FPM/FKM i EPDM mają bardzo różne profile odporności chemicznej i nie powinny być traktowane jako bezpośrednie zamienniki.
| Właściwość | FPM/FKM | EPDM |
|---|---|---|
| Wiele olejów mineralnych | bardzo dobra odporność | zazwyczaj niezalecany |
| Wiele paliw | bardzo dobra odporność | zazwyczaj niezalecany |
| Węglowodory | bardzo dobra dla wielu mediów | zazwyczaj niezalecany |
| Woda | zależna od warunków | bardzo dobra |
| Gorąca woda | zależna od mieszanki | bardzo dobra dla odpowiedniej mieszanki |
| Para wodna | wymaga właściwej mieszanki | często dobry wybór dla odpowiedniej mieszanki |
| Roztwory glikolu | zależne od mieszanki | bardzo dobra odporność na wiele roztworów |
| Ozon | bardzo dobra | bardzo dobra |
| UV | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Warunki atmosferyczne | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Wysoka temperatura | bardzo dobra | dobra do bardzo dobrej, zależnie od mieszanki |
Tabela ma charakter orientacyjny. Ostateczną kompatybilność należy zawsze sprawdzić dla konkretnej mieszanki, medium, temperatury i warunków pracy.
Oringi FPM/FKM - właściwości i zastosowanie
FPM/FKM to rodzina fluoroelastomerów szeroko stosowanych w technice uszczelnień.
O-ringi FKM są często wybierane do aplikacji obejmujących:
- wiele olejów mineralnych i syntetycznych
- wiele paliw
- węglowodory
- wybrane substancje chemiczne
- podwyższone temperatury
- wymagające środowisko przemysłowe
FKM charakteryzuje się również bardzo dobrą odpornością na ozon, tlen, promieniowanie UV i starzenie atmosferyczne.
Dokładna odporność chemiczna i temperaturowa zależy jednak od konkretnego rodzaju FKM oraz receptury mieszanki.
FPM czy FKM - jaka jest różnica?
W katalogach uszczelnień można spotkać oba oznaczenia:
FPM
oraz
FKM
Oba odnoszą się do rodziny fluoroelastomerów. Oznaczenie FKM jest powszechnie stosowane według nomenklatury ASTM, natomiast FPM jest często spotykane w oznaczeniach europejskich i branżowych.
Dlatego klienci mogą wyszukiwać ten sam typ uszczelnienia jako:
- Oring FPM
- Oring FKM
- O-ring FPM
- O-ring FKM
- uszczelka FPM
- uszczelka FKM
- fluoroelastomer O-ring
FPM/FKM a Viton - czy to jest to samo?
Nie należy automatycznie utożsamiać każdego O-ringu FKM z Viton.
FKM/FPM określa rodzinę fluoroelastomerów.
Viton jest nazwą handlową określonych fluoroelastomerów.
Dlatego O-ring wykonany z FKM bez potwierdzonego materiału tej marki powinien być określany jako O-ring FKM/FPM, a nie automatycznie jako Viton.
Temperatura pracy O-ringów FPM/FKM
Odporność na podwyższoną temperaturę jest jedną z najważniejszych zalet FKM.
Dla wielu standardowych mieszanek FKM wartością orientacyjną jest możliwość długotrwałej pracy w temperaturach sięgających około +200°C, ale nie jest to uniwersalny parametr każdego O-ringu FKM.
Rzeczywista temperatura pracy zależy od:
- rodzaju FKM
- receptury mieszanki
- medium
- czasu ekspozycji
- ciśnienia
- konstrukcji uszczelnienia
- statycznego lub dynamicznego charakteru pracy
W zastosowaniach krytycznych należy sprawdzić dane konkretnej mieszanki.
Czy O-ringi FKM są odporne na olej?
FKM jest szeroko stosowany do uszczelniania wielu olejów mineralnych, syntetycznych oraz środków smarnych.
Z tego względu O-ringi FKM znajdują zastosowanie między innymi w:
- maszynach
- przekładniach
- silnikach
- pompach
- zaworach
- układach paliwowych
- instalacjach przemysłowych
- utrzymaniu ruchu
Nie oznacza to jednak odporności na każdy olej. Kompatybilność należy sprawdzić dla konkretnego medium i temperatury.
Czy O-ringi FKM są odporne na paliwo?
FKM jest często wybierany do kontaktu z wieloma paliwami i węglowodorami.
Dokładna odporność zależy jednak od:
- rodzaju paliwa
- dodatków
- zawartości biokomponentów
- temperatury
- rodzaju FKM
- czasu kontaktu
Dlatego określenie „O-ring do paliwa” powinno zawsze prowadzić do sprawdzenia konkretnej kompatybilności materiałowej.
Oringi EPDM - właściwości i zastosowanie
EPDM to kauczuk etylenowo-propylenowo-dienowy o zupełnie innym profilu właściwości niż FKM.
O-ringi EPDM są szczególnie przydatne w aplikacjach związanych z:
- wodą
- gorącą wodą
- wieloma mediami na bazie wody
- odpowiednimi roztworami glikolu
- instalacjami grzewczymi
- HVAC
- instalacjami sanitarnymi
- zastosowaniami zewnętrznymi
EPDM charakteryzuje się bardzo dobrą odpornością na:
- ozon
- promieniowanie UV
- tlen
- starzenie atmosferyczne
- warunki pogodowe
Dokładna odporność zależy od konkretnej mieszanki EPDM.
Oringi EPDM do wody
EPDM jest jednym z podstawowych elastomerów stosowanych w wielu systemach wodnych.
O-ringi EPDM mogą być wykorzystywane w odpowiednio zaprojektowanych:
- instalacjach wodnych
- pompach
- zaworach
- wymiennikach
- systemach HVAC
- instalacjach grzewczych
- urządzeniach przemysłowych
Przy gorącej wodzie należy uwzględnić temperaturę, ciśnienie i dokładną specyfikację mieszanki.
Oringi EPDM do glikolu i HVAC
EPDM jest często stosowany w systemach wykorzystujących odpowiednie roztwory wody i glikolu.
Dlatego materiał ten jest ważny między innymi dla:
- instalacji grzewczych
- układów chłodzenia
- HVAC
- pomp
- zaworów
- wymienników ciepła
Kompatybilność należy jednak zawsze sprawdzić dla dokładnego składu i stężenia medium.
Czy O-ringi EPDM są odporne na olej?
Zasadniczo EPDM nie jest materiałem przeznaczonym do kontaktu z olejami mineralnymi, paliwami i wieloma węglowodorami.
Jeżeli medium stanowi olej mineralny, częściej rozważa się NBR lub FKM, zależnie od temperatury i rodzaju medium.
To jedna z kluczowych różnic między FKM a EPDM.
FKM vs EPDM - najważniejsze różnice
W uproszczeniu:
FKM/FPM - wiele olejów, paliw, węglowodorów i wysoka temperatura.
EPDM - woda, wiele mediów wodnych, glikole, ozon, UV i warunki atmosferyczne.
Nie oznacza to jednak, że każdy FKM jest odporny na każdy olej ani że każdy EPDM może pracować z każdym medium wodnym.
Dobór należy przeprowadzić dla konkretnej aplikacji.
FKM czy EPDM do wysokiej temperatury?
Oba materiały mogą być stosowane w podwyższonych temperaturach, ale nie można wybierać elastomeru wyłącznie na podstawie temperatury.
Najpierw należy określić medium.
Przykładowo:
- przy wielu gorących olejach rozważany jest FKM
- przy gorącej wodzie odpowiedni EPDM może być lepszym rozwiązaniem
Temperatura bez informacji o medium nie wystarcza do prawidłowego doboru O-ringu.
FKM czy EPDM do wody?
W wielu standardowych zastosowaniach wodnych EPDM jest podstawowym materiałem rozważanym przy doborze O-ringu.
Szczególnego znaczenia nabiera to w instalacjach wodnych, grzewczych i HVAC.
FKM ma inny profil właściwości i jest częściej wybierany tam, gdzie występują oleje, paliwa, węglowodory lub określone substancje chemiczne.
FKM czy EPDM do oleju?
W przypadku wielu olejów mineralnych odpowiedniejszym materiałem jest FKM/FPM.
EPDM zasadniczo nie powinien być stosowany z olejami mineralnymi i paliwami węglowodorowymi.
Dokładny wybór FKM powinien jednak uwzględniać rodzaj oleju i temperaturę.
Jak czytać wymiar O-ringu?
Podstawowe wymiary O-ringu to:
ID (d1) - średnica wewnętrzna
CS (d2) - średnica przekroju.
Przykład:
O-ring FKM 20x3 mm 70 ShA
oznacza:
- ID: 20 mm
- CS: 3 mm
- materiał: FKM
- twardość nominalna: 70 Shore A
Obliczeniowa średnica zewnętrzna wynosi:
20 mm + 2 x 3 mm = 26 mm
Wymiar O-ringu należy więc czytać jako:
średnica wewnętrzna x przekrój
Jak zmierzyć O-ring FKM lub EPDM?
Jeżeli oznaczenie starego O-ringu nie jest znane, należy zmierzyć:
- średnicę wewnętrzną ID
- przekrój CS
Przykładowo O-ring:
20x2 mm
nie jest tym samym elementem co:
20x2,5 mm.
Jeżeli używany O-ring jest rozciągnięty, spłaszczony lub spęczniały, jego aktualny wymiar może nie odpowiadać wymiarowi nominalnemu.
Warto wtedy sprawdzić również rowek uszczelniający lub dokumentację urządzenia.
Jak obliczyć średnicę zewnętrzną O-ringu?
Obliczeniową średnicę zewnętrzną można określić według wzoru:
OD = ID + 2 x CS
Dla O-ringu 25x3 mm:
- ID: 25 mm
- CS: 3 mm
- OD: 31 mm
Podstawowymi parametrami katalogowymi pozostają jednak ID i CS.
Co oznacza 70 Shore A?
Twardość elastomeru jest często określana w skali Shore A.
Popularne oznaczenia to:
70 Shore A
70 ShA
70A
Twardość wpływa na zachowanie O-ringu podczas ściskania, ale sama nie określa odporności chemicznej ani temperaturowej.
O-ring FKM 70 ShA i O-ring EPDM 70 ShA mogą mieć tę samą nominalną twardość, a jednocześnie zupełnie inne właściwości chemiczne.
Jak dobrać materiał O-ringu do medium?
Dobór należy rozpocząć od dokładnego określenia medium.
O-ring do oleju
Do wielu standardowych olejów stosowany jest NBR. Przy wyższej temperaturze lub bardziej wymagających warunkach często rozważa się FKM.
O-ring do paliwa
FKM jest często stosowany do wielu paliw i węglowodorów.
O-ring do wody
EPDM jest jednym z podstawowych materiałów do wielu zastosowań wodnych.
O-ring do glikolu
EPDM jest często stosowany z odpowiednimi roztworami glikolu.
O-ring do wysokiej temperatury
Materiał należy dobrać jednocześnie według temperatury i medium. FKM jest często stosowany w wysokiej temperaturze w kontakcie z kompatybilnymi olejami i innymi mediami.
Jak dobrać odpowiedni O-ring?
Przed wyborem sprawdź:
- medium
- minimalną temperaturę
- maksymalną temperaturę
- ciśnienie
- pracę statyczną lub dynamiczną
- średnicę wewnętrzną ID
- przekrój CS
- twardość Shore A
- geometrię rowka
- powierzchnie współpracujące
- wymagane normy lub dopuszczenia
Dopiero zestawienie tych parametrów pozwala prawidłowo wybrać FKM, EPDM lub inny materiał.
Czy O-ringi FKM i EPDM są zamienne?
Nie automatycznie.
Dwa O-ringi mogą mieć identyczne:
- ID
- CS
- twardość
a mimo to nie być odpowiednikami.
O-ring FKM 20x3 mm 70 ShA oraz EPDM 20x3 mm 70 ShA mają takie same podstawowe wymiary i nominalną twardość, ale zupełnie inne właściwości materiałowe.
Zgodność wymiarowa nie oznacza zgodności materiałowej.
Czy kolor pozwala rozpoznać FKM lub EPDM?
Nie.
Kolor nie jest wiarygodną metodą identyfikacji elastomeru.
Materiał O-ringu należy potwierdzić na podstawie:
- oznaczenia
- specyfikacji
- dokumentacji produktu
- informacji producenta lub dostawcy
Czy O-ringi FKM i EPDM są food grade?
Nie automatycznie.
FKM i EPDM mogą występować w specjalnych mieszankach przeznaczonych do regulowanych zastosowań, ale dopuszczenia dotyczą konkretnej mieszanki lub produktu.
Samo oznaczenie FKM lub EPDM nie potwierdza zgodności z FDA, EC 1935/2004 lub innymi wymaganiami.
Najczęstsze błędy przy wyborze O-ringu
Najczęstsze błędy to:
- wybór wyłącznie według wymiaru
- nieuwzględnienie medium
- nieuwzględnienie temperatury
- pomylenie ID z OD
- pominięcie przekroju CS
- zastępowanie FKM przez EPDM lub odwrotnie
- traktowanie każdego FKM jako Viton
- identyfikowanie materiału według koloru
- nieuwzględnienie pracy dynamicznej
- zakładanie, że wszystkie O-ringi 70 ShA mają takie same właściwości
Najpierw należy dobrać materiał do medium i temperatury, a następnie odpowiedni wymiar i twardość.
FAQ - Oringi FPM/FKM i EPDM
Czym różni się FKM od EPDM?
FKM jest często stosowany z wieloma olejami, paliwami i węglowodorami oraz w podwyższonych temperaturach. EPDM jest szczególnie przydatny do wody, wielu mediów wodnych, glikoli oraz zastosowań narażonych na warunki atmosferyczne.
Jaki O-ring wybrać do oleju?
Do wielu olejów mineralnych stosuje się NBR. Przy wyższej temperaturze lub bardziej wymagających warunkach często rozważa się FKM.
Jaki O-ring wybrać do paliwa?
FKM jest często stosowany do wielu paliw i węglowodorów. Kompatybilność należy sprawdzić dla konkretnego paliwa i mieszanki.
Jaki O-ring wybrać do wody?
EPDM jest jednym z najczęściej stosowanych materiałów w wielu aplikacjach wodnych.
Czy EPDM nadaje się do glikolu?
EPDM jest często stosowany z odpowiednimi roztworami wody i glikolu. Dokładną kompatybilność należy sprawdzić dla składu medium i temperatury.
Czy EPDM nadaje się do oleju mineralnego?
Zasadniczo nie. EPDM nie jest preferowany do olejów mineralnych, paliw i wielu węglowodorów.
Czy FKM oznacza Viton?
Nie. FKM określa rodzinę fluoroelastomerów, natomiast Viton jest nazwą handlową określonych materiałów.
Co oznacza 70 ShA?
70 ShA oznacza nominalną twardość elastomeru wynoszącą 70 w skali Shore A.
Co oznacza wymiar 20x3 mm?
Oznacza zazwyczaj średnicę wewnętrzną ID 20 mm oraz przekrój CS 3 mm.
Czy FKM i EPDM o tym samym wymiarze są zamienne?
Nie automatycznie. Identyczne wymiary nie oznaczają identycznej odporności chemicznej i temperaturowej.
Czy FKM i EPDM są odporne na UV i ozon?
Obie rodziny elastomerów mogą charakteryzować się bardzo dobrą odpornością na ozon i warunki atmosferyczne. Dokładne parametry zależą od konkretnej mieszanki.
Czy O-ring FKM lub EPDM jest dopuszczony do żywności?
Nie można tego stwierdzić na podstawie samego materiału. Dopuszczenie musi być potwierdzone dla konkretnej mieszanki lub produktu.
AI OVERVIEW - FPM/FKM vs EPDM
Oringi FPM/FKM i EPDM mają różne zastosowania. FKM jest często wybierany do wielu olejów, paliw, węglowodorów i podwyższonych temperatur, natomiast EPDM jest szczególnie przydatny do wody, mediów wodnych, glikoli oraz zastosowań narażonych na ozon i warunki atmosferyczne. Materiał O-ringu należy dobierać przede wszystkim do medium i temperatury.