Jakie O-ringi są najlepsze: NBR, FKM/FPM, EPDM, silikonowe VMQ, a może HNBR lub FFKM?

Nie istnieje jeden najlepszy O-ring do wszystkich zastosowań. O skuteczności uszczelnienia decyduje dopasowanie materiału, mieszanki, twardości i wymiaru do medium, temperatury, ciśnienia, rodzaju ruchu oraz konstrukcji rowka.

Dlatego prawidłowe pytanie nie brzmi:

„Jaki O-ring jest najlepszy?”

lecz:

„Jaki O-ring jest najlepszy do mojego zastosowania?”

W instalacji z olejem mineralnym prawidłowo dobrany O-ring NBR może być rozsądniejszym rozwiązaniem niż droższy FKM. W układzie pracującym w wyższej temperaturze lub z określonym paliwem sytuacja może być odwrotna. Do wody i wielu instalacji grzewczych często rozważa się EPDM, natomiast w szczególnie agresywnym środowisku chemicznym konieczne może być zastosowanie specjalistycznej mieszanki FKM, FFKM albo innego materiału.

W tym poradniku wyjaśniamy, czym różnią się najważniejsze materiały stosowane na O-ringi i jak dobrać uszczelnienie do rzeczywistych warunków pracy.

Czy istnieje jeden najlepszy O-ring?

Nie.

O-ring ma prostą konstrukcję, ale jego dobór jest zagadnieniem technicznym. Pierścień o właściwym wymiarze może bardzo szybko ulec uszkodzeniu, jeżeli wykonano go z elastomeru nieodpowiedniego do medium lub temperatury.

Przy doborze należy uwzględnić przede wszystkim:

• medium,
• temperaturę minimalną i maksymalną,
• ciśnienie,
• średnicę wewnętrzną,
• średnicę przekroju,
• materiał i konkretną mieszankę,
• twardość,
• pracę statyczną lub dynamiczną,
• prędkość i charakter ruchu,
• wielkość szczeliny,
• geometrię rowka,
• stopień ściśnięcia O-ringa,
• rozciągnięcie,
• jakość współpracujących powierzchni,
• sposób montażu,
• wymagane normy i dopuszczenia.

Dlatego FKM nie jest automatycznie lepszy od NBR, EPDM nie jest lepszy od FKM, a O-ring 90 ShA nie jest z definicji lepszy od 70 ShA.

Najlepszym O-ringiem jest ten, którego właściwości odpowiadają konkretnej aplikacji.

Jaki O-ring wybrać? Szybkie porównanie

Warunki lub zastosowanie	Materiał, który warto rozważyć
oleje mineralne	NBR
smary mineralne	NBR
typowa hydraulika olejowa	NBR
olej i podwyższona temperatura	HNBR lub FKM, zależnie od warunków
wiele paliw	FKM lub odpowiednia mieszanka specjalistyczna
woda	często EPDM
gorąca woda	odpowiednio dobrany EPDM
para wodna	specjalistyczna mieszanka EPDM lub inny materiał dobrany do warunków
roztwory glikolu	często EPDM, zależnie od składu
ozon i warunki atmosferyczne	EPDM
bardzo niska temperatura	VMQ, FVMQ lub specjalna mieszanka
wysoka temperatura	FKM, VMQ, FFKM lub inny materiał zależnie od medium
hydraulika	często NBR lub HNBR
pneumatyka	często NBR
agresywna chemia	materiał dobierany do konkretnego związku; w wymagających aplikacjach m.in. FKM lub FFKM
kontakt z żywnością	konkretna mieszanka posiadająca wymagane dopuszczenie
woda pitna	konkretna mieszanka posiadająca wymagane dopuszczenie
ekstremalna odporność chemiczna	w wielu aplikacjach FFKM
paliwo i niska temperatura	m.in. FVMQ lub specjalistyczne mieszanki, zależnie od paliwa

To tabela do wstępnej selekcji, a nie gotowa specyfikacja techniczna. Ostateczny wybór powinien dotyczyć konkretnej mieszanki, a nie wyłącznie rodziny elastomeru.

O-ringi NBR – kiedy są najlepszym wyborem?

NBR, czyli kauczuk butadienowo-akrylonitrylowy, należy do najczęściej stosowanych materiałów na O-ringi.

Jego popularność nie wynika z tego, że jest odporny na każde medium. NBR zapewnia korzystne połączenie właściwości mechanicznych, odporności na wiele olejów i smarów mineralnych oraz kosztu.

O-ringi NBR są powszechnie stosowane w:

• hydraulice,
• pneumatyce,
• maszynach przemysłowych,
• przekładniach,
• urządzeniach mechanicznych,
• układach smarowania,
• wielu aplikacjach motoryzacyjnych.

NBR jest szczególnie interesujący w kontakcie z wieloma olejami i smarami mineralnymi.

Nie jest natomiast materiałem uniwersalnym. Standardowy NBR ma ograniczenia między innymi w zakresie odporności na ozon, warunki atmosferyczne i wysoką temperaturę.

Dlaczego zawartość ACN w NBR ma znaczenie?

Określenie NBR opisuje rodzinę materiałów, a nie jedną identyczną recepturę.

Jednym z istotnych parametrów jest zawartość akrylonitrylu, czyli ACN. Jej zmiana wpływa między innymi na kompromis pomiędzy odpornością na oleje i paliwa a zachowaniem elastomeru w niskiej temperaturze.

Dlatego dwa O-ringi opisane jako:

NBR 70 ShA

mogą mieć tę samą deklarowaną twardość, a jednocześnie różnić się składem i właściwościami.

To jedna z najważniejszych rzeczy, o których należy pamiętać przy porównywaniu O-ringów.

Twardość nie identyfikuje mieszanki.

O-ringi FKM/FPM – kiedy warto je wybrać?

FKM to grupa fluoroelastomerów wykorzystywanych w wielu zastosowaniach wymagających dobrej odporności na podwyższoną temperaturę, oleje, paliwa oraz liczne substancje chemiczne.

W europejskim handlu uszczelnieniami bardzo często spotykane jest również określenie FPM.

O-ringi FKM/FPM stosuje się między innymi w:

• silnikach,
• przekładniach,
• układach paliwowych,
• urządzeniach przemysłowych,
• instalacjach olejowych,
• motoryzacji,
• aplikacjach o podwyższonej temperaturze,
• wybranych instalacjach chemicznych.

Czy FKM jest lepszy od NBR?

Nie można odpowiedzieć „tak” bez znajomości aplikacji.

Jeżeli O-ring pracuje w kompatybilnym oleju mineralnym i umiarkowanej temperaturze, odpowiednio dobrany NBR może być właściwym rozwiązaniem.

FKM staje się szczególnie interesujący, gdy pojawia się:

• wyższa temperatura,
• paliwo,
• wymagające środowisko chemiczne,
• potrzeba zwiększonej odporności na starzenie,
• warunki przekraczające możliwości zastosowanej mieszanki NBR.

Jednocześnie FKM również ma ograniczenia chemiczne.

FKM nie jest materiałem odpornym na każdą substancję.

Dlatego nie należy stosować zasady:

„Nie wiem, jaki materiał wybrać, więc wybiorę FKM.”

Najpierw trzeba ustalić medium.

O-ringi EPDM – kiedy są najlepszym wyborem?

EPDM jest ważnym elastomerem w aplikacjach związanych z wodą, warunkami atmosferycznymi, ozonem oraz wieloma mediami polarnymi.

Odpowiednio dobrane mieszanki EPDM są wykorzystywane między innymi w:

• instalacjach wodnych,
• instalacjach grzewczych,
• HVAC,
• armaturze,
• pompach,
• systemach sanitarnych,
• układach z wodą i określonymi roztworami glikolu,
• zastosowaniach zewnętrznych.

EPDM a olej mineralny

To jeden z najważniejszych punktów całego poradnika.

EPDM generalnie nie jest właściwym wyborem do olejów mineralnych i wielu produktów ropopochodnych.

Dlatego nie wystarczy spojrzeć na dopuszczalną temperaturę materiału.

Jeżeli medium jest niekompatybilne z elastomerem, wysoka deklarowana odporność temperaturowa nie rozwiązuje problemu.

Zasada jest prosta:

najpierw medium, później temperatura.

O-ringi silikonowe VMQ – kiedy warto stosować silikon?

VMQ, czyli kauczuk silikonowy, wyróżnia się przede wszystkim zachowaniem właściwości w szerokim zakresie temperatur, w tym dobrą elastycznością w niskiej temperaturze.

O-ringi VMQ spotyka się między innymi w:

• aparaturze,
• urządzeniach przemysłowych,
• elektronice,
• zastosowaniach niskotemperaturowych,
• określonych aplikacjach wysokotemperaturowych.

Silikon ma jednak inne właściwości mechaniczne niż NBR czy niektóre mieszanki FKM. Dlatego nie należy zakładać, że będzie najlepszym materiałem do intensywnej pracy dynamicznej lub wszędzie tam, gdzie istotna jest wysoka odporność mechaniczna.

Czy silikonowy O-ring jest automatycznie spożywczy?

Nie.

Materiał VMQ nie jest równoznaczny z dopuszczeniem do kontaktu z żywnością.

O-ring przeznaczony do zastosowania wymagającego określonego dopuszczenia musi być wykonany z konkretnej mieszanki spełniającej odpowiednie wymagania.

Ta sama zasada dotyczy O-ringów NBR, EPDM, FKM i innych elastomerów.

Kolor lub nazwa materiału nie zastępują dokumentacji.

HNBR – gdy wymagania przekraczają możliwości standardowego NBR

HNBR to uwodorniony kauczuk nitrylowy.

Materiał ten wykorzystuje się w aplikacjach, w których pożądane są właściwości związane z kauczukiem nitrylowym, ale występują wyższe wymagania dotyczące między innymi temperatury, starzenia lub właściwości mechanicznych.

HNBR znajduje zastosowanie w:

• hydraulice,
• motoryzacji,
• przemyśle,
• wybranych instalacjach olejowych,
• urządzeniach pracujących w trudniejszych warunkach.

HNBR nie jest jednak uniwersalnym zamiennikiem FKM. Ponownie decydują konkretne warunki pracy.

FVMQ – fluorosilikon do specjalnych zastosowań

FVMQ, czyli fluorosilikon, łączy część właściwości charakterystycznych dla silikonów z lepszą odpornością na niektóre paliwa i oleje.

Może być szczególnie interesujący tam, gdzie jednocześnie występują:

• niska temperatura,
• kontakt z określonym paliwem lub olejem,
• wymagania charakterystyczne dla zastosowań specjalistycznych.

FVMQ pokazuje, dlaczego proste pytanie:

„NBR czy FKM?”

nie zawsze obejmuje wszystkie możliwe rozwiązania.

FFKM – gdy wymagana jest wyjątkowo szeroka odporność chemiczna

FFKM, czyli perfluoroelastomer, należy do najbardziej zaawansowanych materiałów elastomerowych stosowanych na O-ringi.

Odpowiednie mieszanki FFKM wykorzystuje się między innymi w:

• przemyśle chemicznym,
• instalacjach procesowych,
• produkcji półprzewodników,
• aplikacjach wysokotemperaturowych,
• środowiskach z agresywnymi mediami.

FFKM może oferować bardzo szeroką odporność chemiczną, ale nadal należy analizować konkretną mieszankę i medium.

Czy FFKM jest najlepszym O-ringiem?

Nie w znaczeniu uniwersalnym.

W ekstremalnej aplikacji chemicznej może być rozwiązaniem, którego właściwości uzasadniają bardzo wysoką cenę.

W prostym układzie pracującym z olejem mineralnym przy umiarkowanej temperaturze zastosowanie FFKM może nie przynosić żadnej praktycznej korzyści uzasadniającej koszt.

Najdroższy O-ring nie jest automatycznie najlepszym O-ringiem.

Najlepsze O-ringi do oleju

W przypadku wielu olejów mineralnych podstawowym materiałem do sprawdzenia jest NBR.

Jeżeli warunki są trudniejsze, można analizować między innymi:

• HNBR,
• FKM/FPM,
• inne mieszanki specjalistyczne.

Samo słowo „olej” nie wystarcza jednak do prawidłowego doboru.

Należy ustalić:

• rodzaj oleju,
• dodatki,
• temperaturę,
• ciśnienie,
• charakter pracy uszczelnienia.

Olej silnikowy, hydrauliczny, przekładniowy, syntetyczny czy procesowy nie powinny być automatycznie traktowane jako jedno medium.

Najlepsze O-ringi do paliwa

W wielu zastosowaniach paliwowych rozważa się FKM, ale również tutaj nie należy dobierać materiału na podstawie jednego słowa.

„Paliwo” może oznaczać:

• benzynę,
• olej napędowy,
• paliwo z biokomponentami,
• paliwo lotnicze,
• LPG lub inne paliwo gazowe,
• specjalistyczne mieszaniny paliwowe.

Różnice w składzie mogą mieć znaczenie dla kompatybilności elastomeru.

Dlatego trzeba ustalić przynajmniej:

1. dokładne medium,
2. temperaturę minimalną,
3. temperaturę maksymalną,
4. ciśnienie,
5. charakter pracy uszczelnienia.

Dopiero później należy wybierać mieszankę.

Najlepsze O-ringi do wody

W wielu instalacjach wodnych jednym z podstawowych materiałów do rozważenia jest EPDM.

Dotyczy to między innymi:

• instalacji wodnych,
• ogrzewania,
• HVAC,
• wybranych instalacji z gorącą wodą,
• odpowiednich roztworów wodnych.

Nie oznacza to jednak, że każdy EPDM nadaje się do każdej instalacji wodnej.

Szczególnie ważnym przypadkiem jest woda pitna.

Jeżeli zastosowanie wymaga określonych dopuszczeń, należy zweryfikować dokumentację konkretnej mieszanki.

Najlepsze O-ringi do wysokiej temperatury

Pytanie:

„Jaki O-ring wytrzyma 150 stopni C?”

jest niepełne.

Przy tej samej temperaturze O-ring może pracować w:

• powietrzu,
• oleju,
• paliwie,
• wodzie,
• parze,
• substancji chemicznej.

Materiał zachowujący właściwości w gorącym powietrzu nie musi zachowywać się tak samo w gorącym medium chemicznym.

Dlatego do temperatury zawsze trzeba dodać pytanie:

„W czym pracuje O-ring?”

Dopiero wtedy można analizować FKM, VMQ, HNBR, EPDM, FFKM lub inne materiały.

Najlepsze O-ringi do niskiej temperatury

W niskiej temperaturze elastomer może tracić elastyczność, co wpływa na zdolność uszczelnienia do kompensowania zmian i utrzymywania kontaktu z powierzchniami.

W aplikacjach niskotemperaturowych rozważa się między innymi:

• odpowiednie mieszanki NBR,
• VMQ,
• FVMQ,
• specjalistyczne mieszanki innych elastomerów.

Nie można jednak dobierać materiału wyłącznie na podstawie najniższej temperatury podanej w tabeli.

Znaczenie mają również medium, rodzaj uszczelnienia oraz to, czy O-ring pozostaje statyczny, czy pracuje dynamicznie.

Najlepsze O-ringi do hydrauliki

W typowych układach hydraulicznych wykorzystujących kompatybilne oleje mineralne bardzo często stosowany jest NBR.

Przy wyższej temperaturze, większych wymaganiach mechanicznych lub innych mediach mogą być stosowane między innymi HNBR, FKM i mieszanki specjalistyczne.

W hydraulice szczególnego znaczenia nabierają:

• ciśnienie,
• szczelina,
• twardość elastomeru,
• ryzyko ekstruzji,
• geometria rowka.

Przy dużym ryzyku wciskania elastomeru w szczelinę stosuje się również odpowiednio dobrane pierścienie podporowe.

NBR 70 ShA czy NBR 90 ShA?

70 ShA jest bardzo popularną twardością O-ringów ogólnego zastosowania.

90 ShA oznacza twardszy elastomer.

Nie oznacza to jednak:

90 ShA = wyższa jakość.

Twardsza mieszanka może być przydatna w określonych aplikacjach wysokociśnieniowych lub tam, gdzie występuje zwiększone ryzyko ekstruzji.

Jednocześnie twardszy O-ring:

• mniej łatwo się odkształca,
• może wymagać innych warunków montażowych,
• nie skompensuje każdego błędu powierzchni lub rowka,
• nie naprawi niewłaściwej konstrukcji uszczelnienia.

Twardość jest więc parametrem konstrukcyjnym, a nie skalą jakości.

Czy kolor O-ringa mówi, z czego został wykonany?

Nie.

Nie należy identyfikować elastomeru wyłącznie na podstawie koloru.

Czarny O-ring może być wykonany z różnych materiałów. To samo dotyczy pierścieni brązowych, zielonych, czerwonych, niebieskich, białych i innych.

Producent może stosować kolor do oznaczania określonej mieszanki lub serii, ale nie istnieje uniwersalna zasada:

kolor = materiał

obowiązująca dla wszystkich O-ringów wszystkich producentów.

Jeżeli materiał jest istotny, należy sprawdzić oznaczenie, dokumentację lub identyfikację konkretnego produktu.

Jak rozpoznać dobry O-ring?

Nie wystarczy obejrzeć go pod światło.

Dwa O-ringi mogą wyglądać niemal identycznie, a znacząco różnić się właściwościami.

Przy ocenie jakości należy zwrócić uwagę na kilka elementów.

Wymiary i tolerancje

Średnica wewnętrzna oraz średnica przekroju muszą odpowiadać wymaganiom aplikacji i właściwym tolerancjom.

Mieszanka

Samo oznaczenie NBR, EPDM lub FKM może być niewystarczające w wymagających zastosowaniach.

Liczy się konkretna mieszanka.

Twardość

Powinna odpowiadać konstrukcji uszczelnienia i warunkom pracy.

Odkształcenie trwałe po ściskaniu

O-ring działa dzięki kontrolowanemu odkształceniu.

Jeżeli materiał traci zdolność do powrotu i utrzymania odpowiedniej siły kontaktowej, szczelność może się pogorszyć.

Kompatybilność chemiczna

Nieodpowiednie medium może powodować między innymi:

• pęcznienie,
• kurczenie,
• zmiękczenie,
• twardnienie,
• pękanie,
• utratę właściwości mechanicznych.

Jakość powierzchni

Wady powierzchni O-ringa mogą mieć znaczenie dla jego działania. Kryteria jakościowe i klasyfikację niedoskonałości powierzchni opisuje między innymi rodzina norm ISO 3601.

Dlaczego O-ring przecieka mimo prawidłowego wymiaru?

Prawidłowy wymiar nie gwarantuje szczelności.

Przyczyną awarii może być:

• niewłaściwy materiał,
• niewłaściwa mieszanka,
• błędna twardość,
• nieprawidłowy rowek,
• nadmierna szczelina,
• nieprawidłowe ściśnięcie,
• nadmierne rozciągnięcie,
• skręcenie O-ringa podczas montażu,
• przecięcie na ostrej krawędzi,
• zabrudzenie,
• niewłaściwy środek montażowy,
• degradacja chemiczna,
• nadmierna temperatura,
• nadmierne ciśnienie,
• ekstruzja,
• zużycie dynamiczne,
• starzenie elastomeru.

Jeżeli awarie się powtarzają, warto obejrzeć uszkodzony O-ring przed jego wyrzuceniem.

Sposób uszkodzenia może być ważną wskazówką diagnostyczną.

Jak zmierzyć O-ring?

Podstawowe wymiary O-ringa to:

d1 – średnica wewnętrzna

oraz

d2 – średnica przekroju

Przykład:

O-ring 20x3 mm

oznacza O-ring o średnicy wewnętrznej 20 mm i średnicy przekroju 3 mm.

W przypadku używanego O-ringa pomiar może jednak wprowadzać w błąd.

Stary pierścień może być:

• rozciągnięty,
• spłaszczony,
• spęczniały,
• skurczony,
• trwale odkształcony.

Jeżeli dokładność doboru jest krytyczna, warto analizować również wymiary rowka i konstrukcję uszczelnienia, zamiast kopiować wyłącznie wymiar zużytego O-ringa.

Czy marka O-ringa ma znaczenie?

Tak, ale sama marka nie określa jeszcze przydatności O-ringa do konkretnej aplikacji.

Przy profesjonalnym porównywaniu O-ringów należy sprawdzić:

• producenta,
• oznaczenie mieszanki,
• rodzaj elastomeru,
• twardość,
• tolerancje wymiarowe,
• zakres temperatur właściwy dla mieszanki,
• kompatybilność chemiczną,
• właściwości mechaniczne,
• wymagane normy,
• wymagane dopuszczenia,
• dokumentację techniczną,
• identyfikowalność partii, jeśli jest wymagana.

Dlatego porównanie:

„marka A czy marka B?”

jest mniej precyzyjne niż:

„która z tych konkretnych mieszanek lepiej odpowiada warunkom mojej aplikacji?”

ISO 3601 – najważniejsza rodzina norm dotyczących O-ringów

Jedną z podstawowych rodzin norm dotyczących O-ringów jest ISO 3601.

Dla osoby dobierającej O-ringi szczególnie istotne są:

ISO 3601-1 – obejmuje między innymi średnice wewnętrzne, średnice przekrojów, tolerancje i kody oznaczeń O-ringów.

ISO 3601-2 – dotyczy wymiarów zabudowy O-ringów w zastosowaniach ogólnych, czyli między innymi geometrii przestrzeni, w której pracuje uszczelnienie.

ISO 3601-3 – określa kryteria akceptacji jakościowej i klasyfikuje niedoskonałości powierzchni O-ringów.

Istnienie prawidłowego standardowego wymiaru nie oznacza jednak, że każdy O-ring o tym wymiarze może pracować w dowolnym medium.

Norma wymiarowa nie zastępuje doboru materiałowego.

Najczęstsze błędy przy wyborze O-ringa

„Stary był czarny, więc kupię czarny”

Kolor nie identyfikuje jednoznacznie materiału.

„FKM jest droższy, więc będzie lepszy”

Nie w każdej aplikacji.

„Silikonowy oznacza spożywczy”

Nie. Wymagane właściwości i dopuszczenia muszą dotyczyć konkretnej mieszanki lub produktu.

„Wymiar się zgadza, więc O-ring będzie działał”

Wymiar jest tylko jednym z parametrów.

„90 ShA jest lepsze od 70 ShA”

Nie. To inna twardość, którą dobiera się do konstrukcji i warunków pracy.

„Materiał wytrzymuje wysoką temperaturę, więc będzie odpowiedni”

Nie bez sprawdzenia medium.

„Każdy NBR 70 jest taki sam”

Nie. O-ringi należące do tej samej rodziny elastomerów i posiadające tę samą twardość mogą być wykonane z różnych mieszanek.

Jak dobrać najlepszy O-ring krok po kroku?

1. Ustal wymiar

Określ średnicę wewnętrzną d1 i średnicę przekroju d2.

2. Zidentyfikuj medium

Nie zapisuj tylko „olej” albo „chemia”. Jeżeli to możliwe, ustal dokładną nazwę medium.

3. Ustal temperaturę

Potrzebna jest temperatura minimalna i maksymalna występująca w rzeczywistych warunkach pracy.

4. Określ ciśnienie

Ma ono znaczenie między innymi dla ryzyka ekstruzji.

5. Ustal rodzaj pracy

Czy O-ring pracuje statycznie, czy dynamicznie?

6. Dobierz rodzinę elastomeru

Dopiero na tym etapie porównuj NBR, HNBR, EPDM, FKM, VMQ, FVMQ, FFKM lub inne materiały.

7. Dobierz konkretną mieszankę i twardość

Nie zatrzymuj się na określeniu „NBR”.

8. Sprawdź konstrukcję rowka

O-ring musi współpracować z prawidłowo zaprojektowaną zabudową.

9. Sprawdź wymagane dopuszczenia

Dotyczy to szczególnie zastosowań regulowanych, np. związanych z żywnością czy wodą pitną.

10. Sprawdź dokumentację

W aplikacjach krytycznych decyzję należy opierać na danych dotyczących konkretnego produktu i mieszanki.

FAQ – najczęstsze pytania o najlepsze O-ringi

Jaki O-ring jest najlepszy do oleju?

Do wielu typowych zastosowań z olejami mineralnymi pierwszym materiałem do sprawdzenia jest NBR. Przy wyższej temperaturze lub innych wymaganiach można rozważać HNBR, FKM albo materiały specjalistyczne. Ostateczny wybór zależy od konkretnego oleju i warunków pracy.

Co jest lepsze: NBR czy FKM?

Nie ma uniwersalnego zwycięzcy. NBR dobrze sprawdza się w wielu typowych zastosowaniach z olejami mineralnymi. FKM jest często wybierany przy wyższej temperaturze, paliwach i bardziej wymagających mediach.

Co jest lepsze: NBR czy EPDM?

Do wielu olejów mineralnych stosuje się NBR. W przypadku wody, warunków atmosferycznych i wielu instalacji HVAC często rozważa się EPDM. Decyduje medium i temperatura.

Co jest lepsze: EPDM czy FKM?

To materiały przeznaczone do różnych środowisk. EPDM jest często stosowany w instalacjach wodnych i przy ekspozycji atmosferycznej. FKM jest często wybierany do olejów, paliw i wielu aplikacji wysokotemperaturowych. Należy porównywać je w odniesieniu do konkretnego medium.

Czy FKM i FPM to to samo?

Oba oznaczenia odnoszą się do grupy fluoroelastomerów, choć wynikają z różnych systemów nazewnictwa. W europejskiej branży uszczelnień nadal powszechnie spotyka się określenie FPM.

Jaka twardość O-ringa jest najlepsza?

Nie istnieje jedna najlepsza twardość. 70 ShA jest bardzo popularna w zastosowaniach ogólnych. Twardsze mieszanki, np. 90 ShA, wykorzystuje się w określonych warunkach, między innymi gdy konstrukcja i ciśnienie powodują zwiększone ryzyko ekstruzji.

Czy O-ring silikonowy jest lepszy od NBR?

Nie można tego stwierdzić bez znajomości aplikacji. VMQ i NBR mają inne właściwości. Silikon może być korzystny np. w określonych warunkach temperaturowych, natomiast NBR jest powszechnie wykorzystywany w kontakcie z wieloma olejami mineralnymi.

Czy kolor O-ringa oznacza materiał?

Nie. Kolor nie jest uniwersalnym sposobem identyfikacji elastomeru.

Czy można zastąpić O-ring NBR O-ringiem FKM?

W niektórych aplikacjach jest to możliwe, ale nie należy traktować takiej zamiany jako automatycznie prawidłowej. Trzeba sprawdzić medium, temperaturę, warunki mechaniczne i właściwości konkretnej mieszanki.

Dlaczego nowy O-ring szybko zaczyna przeciekać?

Przyczyną może być między innymi niewłaściwy materiał, uszkodzenie podczas montażu, nieprawidłowy rowek, nadmierna szczelina, nieodpowiednie ściśnięcie, zbyt wysoka temperatura, ekstruzja lub degradacja chemiczna.

Czy najdroższy O-ring jest najlepszy?

Nie. O-ring powinien być dobrany do aplikacji. Bardzo drogi materiał specjalistyczny nie musi zwiększyć trwałości w warunkach, w których odpowiednio dobrany NBR całkowicie spełnia wymagania.

Najlepsze O-ringi – najważniejsza zasada doboru

Nie istnieje jeden materiał O-ringa, który jest najlepszy do oleju, wody, paliwa, pary, chemikaliów, wysokiej i niskiej temperatury jednocześnie.

W wielu typowych zastosowaniach z olejami mineralnymi dobór zaczyna się od NBR.

Przy podwyższonej temperaturze, paliwach i wielu wymagających mediach analizuje się FKM/FPM.

W instalacjach wodnych, HVAC i przy ekspozycji na warunki atmosferyczne często stosowany jest EPDM.

Gdy istotna jest elastyczność w niskiej temperaturze, jednym z rozważanych materiałów może być VMQ.

W bardziej wymagających zastosowaniach dostępne są HNBR, FVMQ, FFKM i specjalistyczne mieszanki elastomerowe.

Najważniejsza kolejność jest jednak zawsze podobna:

medium -> temperatura -> ciśnienie -> rodzaj pracy -> konstrukcja rowka -> materiał -> mieszanka -> twardość -> wymiar i tolerancja.

Dopiero po zebraniu tych informacji można odpowiedzialnie powiedzieć, który O-ring jest najlepszy do konkretnej maszyny lub instalacji.

simmering.pl – O-ringi i uszczelnienia techniczne dostępne z magazynu w Polsce.